HIỆU QUẢ PHẢN BIỆN CỦA BÁO CHÍ

Phản biện xã hội là một trong những chức năng, nhiệm vụ của báo chí. Đây cũng là chủ đề “nóng” được Đại hội đại biểu Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ IX bàn thảo nhiều. Dân chủ càng mở rộng thì vai trò và hiệu quả phản biện của báo chí càng được thể hiện. Chủ trương mở rộng dân chủ của Đảng, Nhà nước ta đã tạo ra một bầu không khí thông thoáng để các cơ quan báo chí phát huy vai trò, chức năng phản biện.

Báo chí cách mạng Việt Nam đang thể hiện ngày càng tốt hơn vai trò phản biện xã hội và hiệu quả mang lại cũng rất rõ. Có thể dẫn ra nhiều vấn đề, sự việc bất hợp lý, sau báo chí lên tiếng các cơ quan chức năng, chính quyền các cấp đã tiếp thu, điều chỉnh và đem lại hiệu quả xã hội thiết thực. Còn nhớ dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, báo chí lên tiếng về sự bất hợp lý, những sự phô trương, hình thức, lãng phí trong chủ trương xây dựng 5 cổng chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội. Tiếp thu ý kiến phản biện của báo chí, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ xin dừng chủ trương này, thay vào đó là phương án trang trí bằng hoa, cây xanh, pa-nô có điểm nhấn như vẫn làm trước đây mỗi khi có sự kiện lớn. Tương tự cách đây mấy năm báo chí đã từng cảnh báo những bất ổn ở Tập đoàn Vinashin. Chính báo chí đã góp phần phát hiện những sai phạm ở Vinashin và đưa ra trước công luận. Đặc biệt, câu chuyện dài kỳ về hành vi xả thải hủy hoại môi trường của Công ty Vedan sẽ chẳng đi đến đâu nếu báo chí không quyết tâm đi đến cùng sự thật... Chỉ bấy nhiêu thôi cũng là quá đủ để minh chứng cho sức mạnh và hiệu quả phản biện của báo chí.

Qua thực hiện chức năng phản biện, báo chí đã thúc đẩy việc xây dựng và ban hành nhiều chủ trương, chính sách, quyết định của Đảng, Nhà nước và các cơ quan công quyền nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc trong xã hội. Các cấp ủy Đảng, chính quyền lắng nghe, tiếp thu những phản biện đúng đắn, có cơ sở khoa học của báo chí. Kinh nghiệm cho thấy việc gì dù lớn hay nhỏ nếu Đảng, chính quyền tạo được sự đồng thuận, biết phát huy vai trò phản biện của báo chí thì chắc chắn sẽ thành công và ngược lại.

Niềm tin của người dân vào nhà báo, cơ quan báo chí phụ thuộc rất lớn ở tính khách quan, trung thực trong phản biện. Đặc biệt, những ý kiến mang tính giải pháp luôn luôn được đánh giá cao. Người đọc luôn đòi hỏi những tác phẩm báo chí vừa đề cập đúng và trúng những vấn đề mà xã hội quan tâm, mạnh dạn nêu những khó khăn, bất cập nảy sinh trong quá trình phát triển, vừa đề xuất hướng giải quyết những khó khăn, bất cập đó. Để đáp ứng đòi hỏi đó, một trong những yêu cầu hàng đầu với báo chí khi thực hiện chức năng phản biện là phải đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc, của đại đa số nhân dân lên trên hết.

Hiện nước ta  có hơn 700 cơ quan báo chí, 67 đài phát thanh-truyền hình; 116 báo và trang tin điện tử; hơn 17.000 nhà báo. Với một đội ngũ hùng hậu như vậy nếu tổ chức tốt chắc chắn chúng ta sẽ có một hệ thống báo chí phản biện mạnh mẽ, sắc sảo. Thông qua vai trò, hiệu quả phản biện của báo chí chúng ta sẽ quy tụ được trí tuệ của toàn dân, làm cho các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước đúng đắn, sáng tạo và gần dân hơn./.